Newton 100/1036mm po przebudowie

 

 

Oś pionową teleskopu stanowi trójnóg z rolkami. Wykonane są one ze specjalnego trudno ścieralnego tworzywa. Po zmontowaniu razem ze skrzynką całość bardzo lekko się obraca. 

 

Skrzynka została zrobiona ze sklejki 15 mm. Krążki o średnicy 100mm stanowią oś poziomą teleskopu. Są zamontowane w miejscu gdzie zlokalizowany jest środek ciężkości tubusa. Na oba krążki zamocowany jest plaster z rury kanalizacyjnej w celu wygładzenia jego powierzchni. 

 

W nowej wersji teleskopu zamontowane zostało inne lustereczko wtórne. Obecne posiada pełną regulację.

 

Tak wygląda tył tubusu teleskopu. Na zdjęciu widać oprawę zwierciadła głównego z śrubami do regulacji lustra, otworami wentylacyjnymi i śrubą kontrującą. W dolnej części zamontowany jest dodatkowy balast w celu uzyskania lepszego wyważenia całości.

 

Teleskop po malowaniu.

 

 

Newton 100/1036 mm, pow. 45x

Teleskop w systemie Newtona. Średnica zwierciadła 100 mm, ogniskowa 1036mm. Na wyposażeniu znajduje się okular lornetkowy dający powiększenie 45x. Całość umieszczona w montażu mini dobson. Teleskop ten był własnością założyciela TOS śp. Wacława Szymańskiego. W chwili obecnej użytkuję go dzięki prezesowi TOS Piotrowi Urbańskiemu z Żychlina. Wykorzystywany jest do rejestracji położeń grup plam słonecznych. Przeszedł także test podczas czerwcowego przejścia Wenus. Obecnie teleskop już tak nie wygląda. Został poddany modernizacji. Powyżej znajduje się jego nowy wygląd. 

ASTROGRAF

Poniżej prezentuje kilka zdjęć mojego byłego urządzenia do fotografowania nieba. Wykonałem go dzięki planom konstrukcyjnym p. Jerzego Marcinka. Niebawem zamieszczę dokładniejszy opis tego przyrządu.

     

Konstrukcja Astrografu

  1. Konstrukcja osi deklinacji i rektascencji.

  2. Głowica osadzenia osi rektascencji.

  3. Osadzenie osi deklinacji.

  4. Ramię wodzące.

  5. Uchwyty.

  6. Ustawienie astrografu.

1. Konstrukcja osi deklinacji

 Obie osie są identyczne. Zastosowane zostały 2 łożyska kulkowe obustronnie zakryte. d-20mm, D-52mm, B-15mm. Naddatki na wale i wnęce tuleji dla osadzenia łożysk = 0.02mm. W przypadku użycia innych łożysk o tym samym d (20mm) zmienić należy odpowiednio wewnętrzne rozmiary tuleji. Przed osadzeniem łożysk wał i wnętrze tuleji przedmuchać sprężonym powietrzem i zakonserwować cienko smarem. UWAGA ! Łożyska powinny być fabrycznie nowe. Nie mogą mieć żadnych luzów, zacięć, koniecznie obustronnie zakryte (najlepiej polskie).

2. Głowica osadzenia osi rektascencji.

Głowica jest obracana w azymucie za pośrednictwem odpowiednio spasowanej tuleji zespawanej z krążkiem stalowym, obracanej wewnątrz słupa statywu. Słup może być wykonany z odpowiednich materiałów: rury stalowej, wodociągowej.

3. Osadzenie osi deklinacji

Rozmiar elementów głowicy podany został w przybliżeniu gdyż nie jest istotne aby trzymać się wymiarów co do 1 mm. Ważny jest kąt pod jakim nachylona jest oś rektascencji względem horyzontu, a ściślej mówiąc kąt, pod jakim widoczna jest gwiazda polarna (szerokość geograficzna miejsca zamieszkania). Nie musi to być dokładnie ten kąt, ponieważ regulacja nachylenia osi rektascencji odbywa się za pomocą trzech śrub regulacyjnych, usytuowanych na nogach statywu (śruby M10 lub M12 z pełnym gwintem oraz zaostrzonymi końcami). Słup statywu (tuleja) może mieć h= 150 - 200 mm. Należy dostosować wysokość statywu do swojego wzrostu tak, aby siedząc na krześle lub taborecie, mieć swobodny dostęp do okularu lunety prowadzącej. Osadzenie osi deklinacji odbywa się za pośrednictwem dodatkowego elementu (stolika). Ów dodatkowy element (coś w rodzaju stolika) jest na stałe przyspawany do tuleji w której jest osadzona oś deklinacji.

Śruba zaciskowa kontruje tuleję w której jest osadzony wałek osi z łożyskami. Gdyby nie zastosować tej śruby kontrującej, tuleja z wałkiem wykazywałaby luzy niedopuszczalne podczas prowadzenia teleskopu (aparatu z obiektywem). Zwolnienie śruby zaciskowej pozwala odłączyć główne mechanizmy od statywu i rozłożenie ich na poszczególne elementy celem przechowania lub konserwacji. Do tuleji oś może być włożona i zakontrowana. Po zakończeniu pracy może ona być wyjęta i przechowywana w osobnym miejscu.

4. Zespół napędu osi rektascencji

Do ramki z obejmą od strony z dwoma otworami Ø 5-6 mm przykręcony jest właściwy mechanizm napędu. Ma on postać ramki z płaskownika o grubości 4-5 mm. W ścianach tej ramki należy wykonać otwory takie same jak na powyższych dwóch rysunkach. Szczególnie dokładnie trzeba wykonać otwory, w których znajdą się dwie prowadnice oraz śruba napędu. Prowadnice muszą być dokładnie równoległe względem siebie i względem śruby napędu. Śrubę napędu oraz dwie prowadnice trzeba wykonać ze stali gatunkowej, dla uzyskania gładkiej nitki gwintu. Obrót śruby wymusi ruch wodzika po prowadnicach. Wodzik trzeba wykonać z mosiężnego lub brązowego wałka Ø 30 mm. Gwint M10x0,75 mm musi być dobrze spasowany z gwintem śruby napędowej. Śruba nie powinna mieć luzów i jednocześnie swobodnie się obracać. Dobrze jest wykonać za jednym razem na tokarce 2-3 wodziki na zapas.

5. Ramię wodzące.

Rozstaw śrub wynosi 30 mm. Co do głębokości to należy się zdecydować, czy będzie się je gwintować gwintownikiem M6 (wówczas trzeba je wiercić głęboko) czy też wystarczy je przewiercić na gładko do głębokości 20 mm. W gładkie otwory wbite są (lub wlutowane) dwie śruby bez łbów tak, by ich gwinty wystawały na 20 mm. Niezależnie od tego, czy będą to nagwintowane otwory czy też wystające śruby, posłużą one do przykręcenia ramienia za którego pośrednictwem wodzik mechanizmu napędu obracał będzie wałek osi rektascencji. Ramie z obu stron jest zakończone zwężeniem do Ø 6 i długości 10 mm. Od strony osi ramię można zakontrować kołkiem, lub przyspawać. Zwężenie służy do osadzenia tzw. "widelca". Ramię wodzące z widelcem należy wykonać na końcu, gdy będzie już zmontowana ramka obejmy, połączona z ramką mechanizmu napędu, ponieważ dopiero wtedy będzie dokładnie znana odległość środka osi rektascencji od kołka wodzika. Znając tę odległość będzie można dokładnie określić długość ramienia wodzącego i je wykonać. W projekcie założone zostało, że wspomniana odległość (osi i kołka) wyniesie ~200 mm, co odpowiadałoby np. tarczy ślimacznicy o Ø~400 mm!. Kołki widelca powinny być gładkie, podobnie jak wałek wodzika. Najlepiej wykonać je z pręta mosiężnego. Pytanie: dlaczego widelec ma obracać się o niewielki kąt ?. Otóż, po to, by obydwa kołki widelca szczelnie obejmowały kołek wodzika, celem wyeliminowania wszelkich luzów. Jeśli rozstaw obu kołków będzie większy niż grubość kołka wodzika, wówczas wystarczy lekko skręcić i zakontrować widelec. (patrz poniżej)

6. Ramka z obejmą osi deklinacji

Ramka z obejmą dla osi deklinacji ma prawie taką samą konstrukcję i rozmiary jak ramka dla osi rektascencji, natomiast zamiast dodatkowej ramki z mechanizmem napędu, jest ona wyposażona w dwie śruby regulacji, zamontowane w specjalnych tulejach mosiężnych. Śruby te popychają ramię o uproszczonej konstrukcji, celem dokonywania mikroregulacji kamery w deklinacji. Finalną sprawą będzie dorobienie końcówek za pomocą których połączy się nagwintowane zakończenia osi deklinacyjnej np. z MTO 1000 lub lunetą prowadzącą (oraz przeciwwagą).